Inhoud:
Flagellen
Fimbriae
Sexpilus

flagellen 
Sommige bacteriën zijn beweeglijk dankzij de aanwezigheid van flagellen. Flagellen zijn lange eiwitdraden. Deze kunnen op verschillende plaatsen van de cel zijn ingeplant:
 

De flagellen zitten niet op de celwand maar zijn er goed verankerd

In een homogene (overal evenveel opgeloste stoffen) oplossing is de beweging van de bacteriën ongericht. Wanneer er echter een concentratie aan voedingsstoffen in de buurt is, bewegen de cellen zich daar gericht naar toe, de zogenaamde positieve chemotaxis. Hetzelfde geldt voor andere 'geliefde' omstandigheden, zoals zuurstof, of juist geen zuurstof, licht etc.
Omgekeerd wenden ze zich af van voor hun ongunstige omstandigheden : desinfectiemiddel, zuurstof of juist geen zuurstof, de negatieve chemotaxis.
In de praktijk kan men de beweeglijkheid gebruiken om een bacterie te isoleren en of te determineren. Dit kan met behulp van een hangende druppelpreparaat, waarbij je de bacteriën in levende lijve onder de microscoop ziet bewegen.
Ook zonder microscoop kun je testen op beweeglijkheid, doordat bewegende bacteriën zich wel kunnen verplaatsen in een buis met een halfvast medium en de onbeweeglijke bacteriën op de entplaats vast blijven zitten en er bij de laatste maar plaatselijk groei te zien zal zijn en bij de beweeglijke bacteriën overal.
Op niet goed gedroogde agarplaten kunnen beweeglijke bacteriën de hele plaat overgroeien: de zogenaamde spreiders.