Sommige bacteriën hebben een kapsel of slijmlaag, dit is een geleiachtige structuur die om de bacterie heen ligt. Betreft het een compact scherp begrensd laagje, dan noemt me het een kapsel. Is het laagje diffuser, dan wordt het een slijmlaag genoemd. De vorming van een slijmlaag is afhankelijk van de samenstelling van het milieu.
Zie voor het bekijken en zichtbaar maken van kapsels : het maken van preparaten,
Het kapsel (of de slijmlaag) heeft een beschermende functie, pathogenen (ziekteveroorzakende bacteriën) zijn beter bestand tegen de afweercellen van mens en dier, desinfectiemiddelen bereiken de cel slechter.
Daarnaast kunnen bacteriën zich op harde oppervlakken hechten en zijn daardoor moeilijk te verwijderen.
Een bekende voorbeeld is de vorming van tandplak, waarbij een slijmlaag vormende bacterie zich op het gebit vestigt.
Een vergelijkbaar voorbeeld is de aanhechting van bacteriën aan oppervlakken in procesapparatuur. Na verloop van tijd kan er zich een dun laagje, een biofilm vormen, bestaande uit bacteriën en afscheidingsproducten, ingebed en beschermd door de slijmlaag. Een dergelijke biofilm is moeilijk te verwijderen.
Een berucht voorbeeld uit de suikerfabriek is de slijmvorming door
Leuconoctoc mesenteroides (dextranicum) welke uit suikerhoudende oplossingen grote hoeveelheden slijm produceert waardoor deze oplossingen in soort gel veranderen, leidingen verstoppen en het productieproces dus danig verstoort raakt.
In de kaasbereiding veroorzaakte deze bacterie vroeger door zijn groei in de wei de zogenaamde lange wei.
De slijmvorming kan ook gewenst zijn, dit is het geval bij de bereiding van yoghurt, daar wordt bij de keuze van de zuurselstammen gelet op het vermogen om slijm te produceren en zo de yoghurt de gewenste structuur te laten krijgen.
omhoog
[ DNA ] [ ribosomen ] [ celmembraan ] [ celwand ] [ kapsel ] [ sporen ] [ reservestoffen ] [ het maken van preparaten ] [ flagellen ] [ de microscoop ]
