De microscopische telling van het aantal micro-organismen behoort tot de totaaltellingen
Totaaltellingen:  zowel de levende (tot groei in staat zijnde) als de dode cellen worden geteld.

De microscopische telling is een directe totaaltelling:zowel levende als dode cellen zijn zichtbaar.

Door het te bepalen monster onder de microscoop te bekijken kan men het totale aantal micro-organismen per gram of per ml te weten komen. Belangrijk is hierbij dat men weet welke volume er geteld wordt als men door de microscoop kijkt en telt. Hiervoor zijn twee methoden.

Men strijkt hiertoe een bekende hoeveelheid monster op een objectglas en wel over een oppervlak waarvan de afmetingen bekend zijn. Van het vloeibare monster wordt een zeer kleine hoeveelheid bijvoorbeeld 0,01 ml op 1 cm² van een objectglas gebracht.

Is het te onderzoeken materiaal een vast (niet vloeibaar) product dan dient dit eerst gesuspendeerd te worden. De verdunning die ontstaat door het suspenderen moet men noteren, waarna men net zoals bij een vloeibaar product te werk kan gaan.

Vervolgens wordt het uitstrijkje gefixeerd en gekleurd net zoals een ander microbiologisch preparaat.

Bij het microscoperen en bekijken van het preparaat telt men het aantal cellen per microscoopveld. De diameter van dit veld is voor elke vergroting bekend, dus ook het oppervlak. Men weet nu dus het aantal cellen op een bekend oppervlak en men weet ook de vloeistof die is opgebracht op een bekend oppervlak. Met deze gegevens is het mogelijk uit te rekenen hoeveel cellen er per ml of per gram monster aanwezig zijn.

Bij deze microscopische telling brengt men het monster in een telkamertje. Dit is een speciaal soort objectglas waarin zich een vierkante ruimte bevindt waarvan de diepte bekend is en waarop de bodem een zodanige verdeling met ingegraveerde lijnen is aangebracht, dat er vierkantjes ("hokjes") ontstaan met een bekend oppervlak.

Deze holte wordt geheel gevuld met het te onderzoeken monster of een suspensie ervan. Er wordt een dekglas op aangebracht (vaak met klemmetjes) en door de microscoop wordt het aantal cellen in een groot aantal vierkantjes geteld. Weet je het gemiddelde aantal per vierkantje dan is uit te rekenen hoeveel cellen er per ml aanwezig zijn omdat het volume van een vierkantje bekend is.

zie voor voorbeelden bij de oefeningen

meer tellingen: [ Voorbereiding telmethoden ] [ Kiemgetal ] [ MPN-methode ] [ Microscopische tellingen ] [ Indirecte totaaltellingen ] [ ATP-bepaling ] [ telapparatuur ] [ vragen bepaling aantal micro-organismen ]